Nieuwste uitgave
Leesvaardigheid: wat is dat eigenlijk?
Dit themanummer gaat over lezen. Maar wat bedoelen we daar feitelijk mee? Een wetenschappelijke benadering vereist een heldere definitie. Ik stel een eenduidige definitie voor: Lezen is het decoderen van schrifttekens in (uit)gesproken taal.1 Net als bij geheimschrift liggen regels aan het decodeerproces ten grondslag. Als de lezer de code heeft gekraakt, kan deze in principe alles lezen. Dat blijkt uit het feit dat iemand die kan lezen ook pseudowoorden, zoals FLOEM, KLARNS en TRULNEIK, kan lezen. Leesvaardigheid is dus een generieke vaardigheid en een maat voor de kwaliteit en kwantiteit waarmee woorden gedecodeerd worden …
De aanhoudende discussie over dyslexie
De afgelopen decennia werd regelmatig gepleit om voor de definitie, (classificerende) diagnostiek en behandeling van dyslexie alleen de ‘ernstige en hardnekkige problemen met het lezen en/of spellen van woorden’ als fundamentele en noodzakelijke kenmerken te beschouwen (DSM-V, 2013; van der Leij, 2013; PDDB, 2021; SDN, 2016, 2021; Van den …
Leesmoeilijkheden en dyslexie: zorg- of onderwijsprobleem?
De motivatie voor dit opiniërend artikel is de sterke toename van het aantal dyslexieverklaringen in de afgelopen vijftien jaar, evenals de onrustbarende stijging van de uitgaven in de jeugdzorg aan gespecialiseerde dyslexiebehandelcentra. Het artikel begint met een beknopte weergave van het wetenschappelijk onderzoek over de aard en oorzaken van …
Mijn ervaringen als dyslecticus
In dit themanummer over technisch lezen en dyslexie richten we ons op inzichten uit onderzoek en praktijk. Toch mogen we niet vergeten hoe waardevol het is om te luisteren naar de ervaringen van de mensen over wie het uiteindelijk gaat: mensen met dyslexie zelf. Deze persoonlijke getuigenis van een …
De impact van het achterwege laten van expliciete snelheidstraining in het aanvankelijk en voortgezet leesonderwijs
In dit artikel wordt de vraag onderzocht hoe de ontwikkeling van de technische leesvaardigheid verloopt bij een onderwijskundige aanpak volgens het redzaamheidsformat, waarin iedere nadruk op het behalen van een zo hoog mogelijke leessnelheid achterwege wordt gelaten …
De minimaal benodigde leessnelheid voor het begrijpen van tekst
In zijn proefschrift ‘Redzaamheidslezen’ ging Luc Koning na welke leessnelheid minimaal nodig is om een tekst te begrijpen, volgens hem een beter criterium om zwakke lezers te identificeren dan de huidige norm die gebaseerd is op snelheid. Koning concludeert dat midden groep 6 een snelheid van één correct gelezen …
Reactie op het artikel van De Jong et al. over het proefschrift van Luc Koning: “Een nadere analyse van leessnelheid en redzaamheidslezen”
In dit artikel reageren we op het artikel van De Jong et al., dat een reactie is op het proefschrift van Luc Koning. We stellen het op prijs dat er nu ruimte is voor discussie die eerder niet werd aangegaan. Discussie over publicaties beschouwen we als de basis van …
De Digitale Houdgreep
De Digitale Houdgreep van Thom Siewertsen en Renske Schut is een urgent en overtuigend boek over de manier waarop Big Tech inspeelt op het kwetsbare puberbrein. De auteurs laten zien hoe aandacht, emoties en gedrag van jongeren worden gekaapt door verslavend ontwerp en koppelen dat aan een groeiende internationale …
Ontmoetingsdag VVO op 2 april 2026 in Provinciehuis Leuven
De ontmoetingsdag van de Vlaamse Vereniging van Orthopedagogen op 2 april 2026 in het Provinciehuis Leuven bracht het thema ‘intersectoraal samenwerken’ nadrukkelijk onder de aandacht. Het is een thema dat vandaag steeds sterker het werkveld van de orthopedagoog bepaalt. De complexiteit van hulpvragen bij kinderen, jongeren en volwassenen maakt …
Van drop-out naar drop-in
Onderwijs biedt belangrijke kansen, maar niet voor iedereen verloopt een schoolloopbaan lineair. Onderzoek beschrijft schooluitval als een complex fenomeen dat samenhangt met factoren op meerdere niveaus (Gubbels et al., 2019; Osman & Özer, 2020). Literatuur pleit daarnaast voor een bredere kijk op schoolaanwezigheidsproblemen en voor geïntegreerde interventies …
Met mijn eigen ogen?
Het proefschrift ‘With my own eyes? — Re-conceptualizing visual impairment through lived experiences’ onderzoekt hoe beperking – en blindheid in het bijzonder – tot uiting komt en zichtbaar wordt gemaakt door interacties, verwachtingen, culturen en technologische systemen (Bolt, 2023; Healey, 2021; Whitburn & Michalko, 2019). Het doet dat vanuit …
Een multimethodische studie naar varianten van kil-ongevoelige trekken bij jongens in een gemeenschapsinstelling
Dit proefschrift focust op jongens in Vlaanderen die (vermoedelijk) misdrijven hebben gepleegd en hierdoor binnen een gemeenschapsinstelling werden geplaatst. Deze jongeren vormen een erg heterogene groep op het vlak van persoonlijkheid, risico- en protectieve factoren en omgevingskenmerken. Een aantal van deze jongeren vertonen een combinatie van persoonlijkheidskenmerken die lijken …