Kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van professionals
Samenvatting
Een goede samenwerking tussen professionals en ouders heeft positieve effecten op de behandeling van jeugdigen. Hoewel er een groeiend besef is van het belang van systemisch en gezinsgericht werken, kenmerkt de residentiële jeugdhulp zich nog vaak door een kindgerichte benadering, waarbij ouders vooral geïnformeerd worden over hun kind. Doel van deze studie was om te achterhalen hoe professionals binnen een residentiële setting voor jongeren met een licht verstandelijke beperking de samenwerking met ouders ervaren, waar zij tegenaan lopen en wat volgens hen wel en niet werkt in deze samenwerking.
Er werden achttien professionals (begeleiders, therapeuten, een gedragswetenschapper en een psychiater) geïnterviewd. Uit een thematische analyse kwam naar voren dat professionals zich bewust zijn van het belang van een goede samenwerking met ouders en dit vooral doen in het belang van het kind. Complicerende factoren zijn volgens hen de afstand tussen de gezinswoning en de instelling, de problematiek van het kind en de ouders en externe factoren zoals wet- en regelgeving en ervaren werkdruk. Uit de interviews komen vijf competenties naar voren die volgens professionals helpend zijn in de samenwerking met ouders: omgaan met de kwetsbaarheid van zichzelf en de ouders, van perspectief wisselen, werken aan een wederzijdse vertrouwensband, een gedeelde visie creëren en samen aan de slag gaan. Professionals gaven met name voorbeelden van formele vormen van samenwerken, die veelal gekoppeld zijn aan (plan)besprekingen en betrekking hebben op het stellen van doelen en het maken van afspraken. Er werden geen situaties geschetst waarbinnen ouders een betekenisvolle (ouder)rol krijgen op de behandelgroep of waarin de professional samen aan de slag gaat met ouder en kind.
Concluderend benadrukken professionals het belang van samenwerken met ouders, maar laten ze ook zien dat het vormgeven hiervan in de praktijk nog vaak ingewikkeld is. Vervolgonderzoek naar het perspectief van ouders en jeugdigen is een waardevolle aanvulling op deze studie.
Kernwoorden: samenwerken, jeugdhulp, residentiële zorg, ouders, kwalitatief onderzoek
Over de auteurs
Dr. Linda Zijlmans is als docent verbonden aan de opleiding Pedagogische Wetenschappen van de Radboud Universiteit in Nijmegen. E-mail: linda.zijlmans@ru.nl.
Dr. Nienke Peters-Scheffer is als universitair hoofddocent verbonden aan de opleiding Pedagogische Wetenschappen en aan het Behavioural Science Institute van de Radboud Universiteit in Nijmegen. E-mail: nienke.peters-scheffer@ru.nl.
Praktijklessen
- Professionals in de residentiële jeugdhulp zijn zich bewust van het belang van samenwerken met ouders. Deze samenwerking is vaak complex.
- Externe factoren, zoals wet- en regelgeving, ervaren werkdruk en de afstand tussen de woning van de ouders en de behandelgroep van de kinderen belemmeren de samenwerking met ouders.
- Behalve formele vormen van samenwerking moet er meer aandacht komen voor het betrekken van ouders door hun een betekenisvolle rol te geven binnen de residentiële setting.