Op weg naar een neurodiversiteitsperspectief op het diagnostisch label autisme

Samenvatting

Autisme wordt steeds vaker beschouwd als een neurotype binnen het brede menselijke spectrum van neurodiversiteit, eerder dan als een stoornis. In dit artikel onderzoek ik wat deze verschuiving betekent voor autisme als klinische diagnose. Is het mogelijk om een niet-pathologiserend alternatief uit te werken voor het huidige diagnostisch label autisme? 

Na een introductie, geef ik een overzicht van de kwalitatieve literatuur over hoe autistische mensen en hun naasten het huidige diagnostisch label ervaren. Ik bespreek de voor- en nadelige aspecten van het label in klinisch, persoonlijk en maatschappelijk opzicht. Vervolgens neem ik drie alternatieve pistes onder de loep: het radicaal afschaffen van het diagnostisch label autisme, overstappen op klinische casusformulering of plaatsmaken voor zelfidentificatie. Voor ieder van de drie ga ik na hoe de balans van huidige voor- en nadelen beïnvloed wordt, vooraleer te beargumenteren dat geen van de drie een volwaardige vervanger is van het huidige diagnostische label.

In het laatste deel doe ik een eigen voorstel: een neurodiversiteit-affirmatief, classificerend diagnostisch label. Twee hervormingen staan hierin centraal. Ten eerste, suggereer ik een herformulering van de diagnostische criteria voor autisme met meer aandacht voor de eerstepersoonservaringen van autistische mensen en met een minder deficit-gebaseerde, meer pluralistische insteek. De tweede hervorming die ik voorstel is om het beperkingscriterium in de huidige omschrijving van autisme achterwege te laten en te vervangen door een assessment van de (mis)match tussen de autistische persoon en diens omgevingen.

Mijn hoop is dat dit artikel verder gesprek over de toekomst van het diagnostisch label autisme kan stimuleren.