Als middelbare scholier werd mij verteld dat ik ter voorbereiding van een proefwerk Duitse woordjes het schoolboek ‘Wichtigste Wörter’ onder mijn kussen moest leggen. Tijdens het slapen zouden de Duitse woordjes als vanzelf mijn geheugen instromen. Omdat ik niet echt gerust was dat dit zou werken, leerde ik de woordjes toch maar zoals ik altijd deed. Daarna het boek onder mijn kussen leggen, kon waarschijnlijk geen kwaad: baat het niet dan schaadt het ook niet. Nou ja, behalve dan dat het boek de volgende dag verfomfaaid onder mijn kussen vandaan kwam. Een geweldig voorbeeld van een onderwijsmythe, waarvan ik dacht dat ze allemaal de wereld uit waren. Niets is minder waar. Nog altijd worden er (via de wetenschap) ideeën verspreid over wat leren zou bevorderen waar echt geen evidentie voor is. Ik noem een aantal hardnekkige: leerstijlen, linker- versus rechterhersenhelftgebruikers, growth mindset, mindfulness, geheugentraining (CogMed, Brain Gym, Brain games), neurofeedback en bewegend leren. Dat mythes over leren springlevend zijn laat het onderzoek onder 3158 Spaanse leraren van Fernández e.a. (2025) zien. Als het om de Nederlandse leraar gaat, verwijs ik graag naar werk van Pedro de Bruyckere en collega’s. Ik geloof namelijk niet dat Spaanse leraren gevoeliger zijn voor onderwijsmythes dan Nederlandse. Doe daarom je voordeel met de boekjes Juffen zijn toffer dan meesters en Jongens zijn slimmer dan meisjes. Deze behoeden je voor veel verleidelijke valkuilen.
Fernández, J.G., Martín, A. Vadillo, M.A., & Ferrero, M. (2025). Beyond neuromyths: Examining in-service teachers’ misconceptions about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 165, Article 105132. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.105132